Guatemala

Coffee's heavenly playground

Als het al mogelijk is om koffies uit één land te typeren dan is het voor de koffies uit Guatemala vrijwel ondoenlijk. Het land kent zo'n 300 verschillende microklimaten. Dit dankt het land aan de uitzonderlijke ligging tussen de Golf van Honduras, de Stille Oceaan en het Sierra Madre gebergte. Dit bergmassief zet zich zuidwaarts vanuit Mexico in twee uiteenlopende bergketens in Guatemala voort. Deze bergketens - om over de 9 andere ketens, uitgestrekte hoogvlaktes, rivieren en maar liefst 34 vulkanen nog niet te spreken - zorgen voor een ongekende koffiediversiteit. Dit land lijkt wel bedacht als ‘heavens playground' for specialty coffee lovers.

Parasol

De Guatemalaanse koffieassociatie Anacafé heeft 8 verschillende herkomstregio's bepaald. Door inzet van GPS technologie en veldonderzoek heeft de associatie binnen deze regio's circa 3000 plantages gelokaliseerd en gekwalificeerd.

Ondanks de vele verschillen is er één opvallende overeenkomst: 98 % van Guatemalaanse koffie wordt beschut - in de schaduw van bomen - geteeld. Maakt dat uit? Ja, want het bladerdek zorgt naast biodiversiteit ook voor een veel hogere koffiekwaliteit. Deze paraplu voorkomt bodemerosie veroorzaakt door de heftige neerslag in het regenseizoen. Daarnaast worden buiten dit regenseizoen de extremen in vocht- en droogteverschillen door deze paraplu afgevlakt.

Als parasol zorgt het bladerdek er bovendien voor dat de koffieplant langzamer groeit, en dat betekent meer aciditeit (frisheid) en body in de smaak. Het type vegetatie waaronder de koffie groeit heeft zelfs zo'n grote invloed op de smaak dat bij koffiekenmerken de verschillende boomsoorten (zoals Gravilea & Inga) worden genoemd.

Verwerking

In Guatemala is water ruimschoots voorhanden en struikel je bijna over het grote aantal eigen verwerkingscentrales waar men de koffie dan ook verwerkt volgens de gewassen methode. De afstand naar één van de meer dan 5000 ‘mills' is nooit groot en verwerking is binnen enkele uren na pluk mogelijk. Vanuit een specialty coffee oogpunt is het interessant dat de ‘mills' bijna allemaal in eigen beheer zijn. Dus naast eigen terroir wordt de koffie ook vaak volgens traditionele inzichten verwerkt. Essentieel voor karakteristieke koffie!

Regio's

Antigua - Sweeter than sweet!

Hoogte:1500 -1700 meter
Neerslag: 1200 -1800 mm
Temperatuur 14 - 31 ºC
Luchtvochtigheid 70- 80 %
Oogstperiode december - half maart
Bodem Vulkanisch en puimsteen
Omgevingsfactoren Agua Acatenango & Fuego vulkanen
Droogproces Zongedroogd

Dit is veruit de bekendste koffieregio van Guatemala en geroemd om zijn zeer zoete smaak. Het microklimaat wordt bepaald door de nabijheid van 3 vulkanen waarvan de actieve Fuego vulkaan zo nu en dan voor een gratis ‘Pokon' beurtje zorgt. Na een uitbarsting van de Fuego daalt er namelijk mineraalrijk sediment neer op de koffieplantages.

Huehuetenango - Topper in de Cup of Excellence

Hoogte:1500 -2000 meter
Neerslag: 1800 -2000 mm
Temperatuur 20 - 24 ºC
Luchtvochtigheid 70- 80 %
Oogstperiode januari - april
Bodem Puimsteen
Omgevingsfactoren Hoogland
Droogproces Zongedroogd

Gelegen in het afgelegen noordelijk hoogland is dit een koffie die vooral opvalt door zijn fruitige tonen en smaak die aan wijn doet denken. Door de afgelegen ligging zijn alle producenten voor de verwerking van hun koffie op zichzelf aangewezen. Dankzij de vele rivieren is water ruim voor handen en kunnen verwerkingscentrales (mills) vrij gemakkelijk worden aangelegd.

Bij de Cup of Excellence 2012 werd de top 10 ingenomen door vier plantages uit Huehuetenango. De koffies uit het aangrenzende Mexicaanse gebied Chiapas lijken soms op deze koffies.

Atitlán - Fris citrus van de vulkaanhellingen

Hoogte:1500 -1700 meter
Neerslag: 1800 -2300 mm
Temperatuur 20 - 23 ºC
Luchtvochtigheid 75- 85 %
Oogstperiode december - maart
Bodem Vulkanisch gesteente
Omgevingsfactoren Groot kratermeer /koele wind
Droogproces Zongedroogd

Liefhebbers van koffies met een fris citrusaroma en stevige body zouden zeker eens de Atitlán koffies moeten proberen. Ook hier verleent het bijzondere microklimaat de koffie z'n specifieke karakter. Ongeveer 90 % van de koffies uit dit gebied groeit op de hellingen van de vulkanen rond het Atitlán meer. De wind (Xocomil) koelt af boven het water en heeft een grote invloed op het microklimaat.

Overige koffieregio's

Acatenango Valley

Deze vallei is door coffeegeeks nog maar net ontdekt. Toch wordt hier al sinds 1880 koffie geteeld onder een dicht bladerdak op een hoogte tot wel 2000 meter. Veelvuldige erupties van de nabijgelegen ‘Fuego' vulkaan houden de grond mineraalrijk.

Fraijanes Plateau

Vulkanisch puimsteen, grote hoogtes, voldoende neerslag, veranderlijke luchtvochtigheid en de zeer actieve Pacaya vulkaan karakteriseren deze regio. Alle koffie wordt hier zongedroogd. Smaakprofiel: fris, sterke aciditeit, aromatisch en goede body.

New Oriente

Koffie in deze regio wordt sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw vrijwel exclusief geteeld op kleinere plantages. En wat ooit één van de armste en afgelegen gebieden van Guatemala was, is nu door de koffieteelt één van de meest belovende. Tegenwoordig heeft zelfs kleinste boerderij in de bergen koffie aangeplant. De koffie uit deze regio is volgens Anacafé ‘mooi in balans, en heeft een stevige body en chocolade-achtige tonen'.

Cobán

Cobán is het hele jaar door bewolkt, regenachtig en koel. Cobán kent twee seizoenen - en dit is niet sarcastisch bedoeld - een regenachtig én zeer regenachtig seizoen! Anacafé karakteriseert de koffie als gebalanceerd met lichte fruittonen.

San Marcos

Heet, heter, San Marcos, zou je kunnen zeggen. Maar San Marcos is niet alleen de heetste regio van Guatemala maar kent ook de hoogste hoeveelheid neerslag: 5000 mm per jaar (vergelijk: 690 tot ruim 900 mm neerslag in Nederland). De koffie wordt gekenmerkt door bloemige tonen in het aroma en smaak, en daarbij een opvallende aciditeit en een stevige body.

Info over Guatemala

Koffie

Coffee Search System
Guatemalaanse koffies
Cup of Excellence Guatemala

Algemeen

CIA Factsheet
Wikipedia

Fair trade

Blog Expats werkzaam voor fair trade in Guatemala

copyright © 2017 Specialty Coffee - ESW - voor reacties: redactie@specialtycoffee.nl