Ethiopië

Een koffiethriller


[Foto door Menno Simons Trabocca] 

Fascinerend

Ethiopië  is het land waar ooit de eerste wilde koffieplanten werden ontdekt. Een land met een grote eigen koffiecultuur, met 's werelds beroemdste koffiegebieden als Harrar, Sidamo en Yirgacheffe en tegelijkertijd nog talloze onontdekte koffievariëteiten.
Ethiopië is een land dat specialty coffee importeurs tot wanhoop drijft met z'n rigide bureaucratie. Dat nemen ze graag voor lief omdat elke reis uit pakt als een koffiethriller waar iedere keer weer schatten vallen te ontdekken.

Koffie in de Ethiopische cultuur

Ethiopië wordt beschouwd als bakermat van de koffie. Vanuit Ethiopië spreidde koffie zich via pelgrims en koffiehandelaars uit over de rest van de wereld. Ons woord koffie vindt wellicht zijn oorsprong in de koffieregio Kaffa. Dit is echter niet zeker want ook vele andere etymologische verklaringen worden genoemd. En nu we toch de grens van feiten en folklore opzoeken. Het verhaal van de ontdekking van koffie door de Ethiopische koffieherder Kaldi en zijn hyperactieve geiten mag in deze context niet onvermeld blijven...

Roast on demand


[Foto door Paul Verbunt-Cafegourmet]  

Bezoekers zijn altijd weer onder de indruk van de tukke of bunna, een koffieritueel. Dit ritueel wordt 3 keer per dag georganiseerd en is het moment om even gezellig bij te kletsen. Hierin wijkt het overigens niet af van de koffiecultuur van een gemiddelde Westlandse tuindersfamilie.

Bijzonder is wel dat de koffie in een koekenpan eerst boven een vuur wordt geroosterd om vervolgens fijn te worden gemalen in een vijzel. Bij de kwaliteiten van zulke verse en vaak geblakerde koffie moet je je niet te veel voorstellen. Maar door ‘de beleving' van de koffiegeur, het hoog uitschenken vanuit de prachtige jebena koffiepot' verliest iedere ‘Kuifje in Afrika' zijn kritische blik.

Koffies

Het classificatie systeem van Ethiopische koffies loopt van 0 tot 5. Hierbij zijn 1 en 2 altijd gewassen koffies en 3 -5 ongewassen (naturals). Het onderscheid tussen 1 en 2 is het aantal zichtbare defecten. Bij de uitzonderlijke zeldzame nummer 1 classificatie mag een koffie niet meer dan 3 defecten vertonen. Klasse 2 bevat 4 tot 12 defecten. In het algemeen is het zo dat gewassen koffies consistenter van kwaliteit zijn dan de ongewassen(naturals), maar juist in de naturals proef je de meest indrukwekkende smaken.

Regions

Voor specialty coffee vormt Ethiopië als oorsprongsland een schatkamer vol nog niet eerder ontdekte koffievariëteiten. De planten groeien in het gehele land in het wild en veel mutaties zijn nog niet in kaart gebracht. De koffies die wij kennen zijn allen genoemd naar de regio waarin ze groeien.

Sidamo - Citrus en limoen!


[Foto door Menno Simons Trabocca] 

Sidamo - grenzend aan Kenia - is de zuidelijke en meest productieve provincie. Koffieteelt vindt plaats vanaf 1500 meter hoogte. Koffie wordt verwerkt via zowel de gewassen als de zongedroogde (natural) methode. Met name de naturals worden - indien het proces zorgvuldig wordt bewaakt - tot de absolute top op specialty coffee gebied gerekend. De smaken zijn overweldigend. Denk aan een duidelijk rijpe fruitsmaak met veel citrus, limoen en bergamot.

Harrar- Cassis!


[Foto door Menno Simons Trabocca] 

Bijna alle koffie uit deze oostelijke hooglanden is zongedroogd (natural). Toppers uit Harrar vallen op door smaken die doen denken aan cassis. Je moet er wel flink voor zoeken want deze toppers gaan schuil tussen veel oninteressante ‘lots'. De betere Harrars vind je pas op de hoger gelegen plantages vanaf ca. 1200 meter hoogte.

Limu - Bergkoning

Limu is de bergkoning onder de Oost-Afrikaanse koffies met groeihoogtes tussen de 1100 en 1900 meter. Limu's zijn bijna altijd gewassen en hebben een lager aciditeit dan Sidamo en Yirgacheffe. Smaken: citrus, chocolade.

Yirgacheffe, klein maar....


[Foto door Menno Simons Trabocca] 

Dit kleine gebied is uitgegroeid tot de lieveling van de specialty coffee wereld. Het gebied wordt omringd door het Sidamo gebied. Smaken die je in de grotendeels gewassen koffies (1-2) proeft, zijn zoet met een duidelijk frisheid. Als Yirgacheffe's ongewassen zijn - waarbij de koffiezaden nog in de bes zitten tijdens het drogen - proef je hele manden met (over)rijp fruit en tonen van chocolade.

Koffie sorteren in Yirgacheffe

Djimmah (Jimma) - Gevarieeerd

Dit in Zuidwest-Ethiopië gelegen gebied laat zich lastig karakteriseren door de veelheid aan variëteiten en microklimaten.


copyright © 2017 Specialty Coffee - ESW - voor reacties: redactie@specialtycoffee.nl