Colombia

Het land van de twee oogsten

Colombia is de derde koffieproducent ter wereld na Brazilië en Vietnam. Die 3e plaats is natuurlijk als gegeven niet interessant als de focus ligt op kwaliteitskoffie. Maar gelukkig  is er binnen die overweldigende massa saaie koffies ook genoeg moois te vinden. Door initiatieven als de Cup of Excellence en inspanningen van Federacafe, een federatie van koffietelers, heeft Colombia inmiddels een grote reputatie opgebouwd op het gebied van single origin koffies.

Self-drinking

Over het algemeen, als een generalisatie met alle microklimaten mogelijk is, smaken Colombiaanse koffies zoet, notig en hebben een behoorlijke body. Twee generalisaties zijn zeker mogelijk: alle Colombiaanse koffies zijn gewassen en het zijn altijd arabica's (typica, caturra en castillo).
Colombiaanse koffie wordt door branders wel als ‘self-drinking' omschreven. Daarmee wordt bedoeld dat melangeren met andere koffiesoorten niet nodig is omdat de koffie zelf al goed in balans is. Het tegendeel is ook waar. Omdat ze zo in balans zijn, blendt de koffie ook niet zo goed met andere koffies. Ze voegen weinig typische tonen toe en vertroebelen een blend met een te weinig sprekend profiel.

Kleine plantages

Oorspronkelijk was de productie van koffie in Colombia in handen van grote landeigenaren. Door de sterke prijsdalingen van koffie rond 1900, en de burgeroorlog Guerra de los Mil Días, raakte deze grote plantages echter in verval en werden ze opgedeeld in kleinere plantages van gemiddeld 1,4 ha groot en piepkleine lotgrootte's (50 kg!). 94 % van de koffietelers heeft minder dan 5 ha van hun grond beplant met koffiestruiken. Koffies selecteren heeft dan ook wel iets weg van een sisyfusarbeid. Maar uiteindelijk betaalt alle moeite zich wel terug omdat er echt pareltjes te vinden zijn.

Twee oogsten

Door onze focus op specialty coffee zouden we kunnen vergeten dat Colombia vooral bulk koffie exporteert. De bulk koffies zijn vrijwel exclusief sun grown en kennen een hoge opbrengst per ha. Een tweede kanttekening die volgens Tewis Simons van Bocca koffie gemaakt mag worden is de houdbaarheid van de groene koffie. Colombiaanse koffies verouderen volgens hem relatief snel. Maar door twee oogsten per jaar in bepaalde regio's zijn er altijd verse bonen waardoor hoge kwaliteit kan worden gewaarborgd.

Regio's

Drie bergruggen van de Andes de Cordillleras ( C. Occidental - C. Central- C. Oriental) delen het land op in 4 hoofdregio's (Pacific- Atlantic -Central en East). De meeste productie komt uit Antioquia, Tolima, Valle, Caldas en Quindío. (zie overzichtskaart)

De complexe topografie van de gebieden brengt een ongekende hoeveelheid aan microklimaten en biodiversiteit met zich mee. Zo telt Colombia 1815 verschillende vogelsoorten, meer dan enig ander land ter wereld. De koffieplantages strekken zich vaak uit over steile hellingen. Hier is erosie een groot probleem, juist omdat diepwortelende schaduwvegetatie ontbreekt.

Departement Cauca

Hiertoe behoren koffies van de Inza regio en plantages rondom de koloniale stad Popayan. ‘Cauca's' worden wel getypeerd als bloemig, vrouwelijk, complex en een kenmerkende ‘langdragende' zoetheid. Meer concreet: weinig body, met aroma's van perzik, abrikoos en suikerriet.

Oogst: maart -juni,  2e oogstseizoen (fly crop) november-december. Variëteiten: typica 21 %, caturra 64 %, castillo 15 %)

Departement Huila

Huila is veel landelijker dan Cauca en dat lijkt z'n weerslag te vinden in de koffies. De koffies bezitten veel meer body en een zware stroopachtige textuur.

Oogst: september - december,  2e oogstseizoen (fly crop) april-mei. Variëteiten: typica 11 %, caturra 75 %, castillo 14 %)

Departement Nariño

Ruige bergtoppen domineren Nariño en La Union. Een zacht mondgevoel en een romige en boterige body zijn karakteristiek voor de beste koffies uit deze regio. Specialty koffie is hier erg gezocht getuige de vele Starbucks C.A.F.E. Practices borden die je op de gevels van veel koffieboerderijen aantreft.

Oogst: april -juni, geen 2e oogstseizoen. Variëteiten: typica 54 %, caturra 29 %, castillo 17 %)

Departement Santander

De meeste koffie uit Santander is Rainforest Alliance gecertificeerd. Met een droger micro-klimaat en lagere groeihoogte bieden de koffies een heel breed palet. ‘Medium en full bodied', hoge en lage aciditeit het valt allemaal te vinden in Santander. Een voorbeeld van een specialty coffee uit deze regio die in Nederland hoog gewaardeerd wordt is Kachalu.

Oogst: september - december, geen 2e oogstseizoen (fly crop). Variëteiten: typica 15 %, caturra 32 %, castillo 53 %)

Departement Sierra Nevada

Aan de noordkust van Colombia in de nabijheid van de Caribbean ligt de Sierra Nevada de Santa Marta. Uit dit bergachtige gebied komen koffies met een stevige body en een medium tot lage aciditeit. Karakteristieke smaken: karamel, tabak en noten.

Oogst: september - december, geen 2e oogstseizoen (fly crop). Variëteiten: typica 6 %, caturra 58 %, castillo 35 %)

Departement Tolima

Het zuiden van het departement staat bekend als zeer onveilig. Vanuit de relatief veilige departementshoofdstad Ibagué wordt koffie getransporteerd die opvalt op door z'n hoge aciditeit en een frisse smaak.

Oogst: maart - juni,  2e oogstseizoen (fly crop) oktober-december. Variëteiten: typica 9 %, caturra 74 %, castillo 18 %)

Departement Quindio

Oogst: september - december,  2e oogstseizoen (fly crop) april-mei variëteiten: typica 14 %, caturra 54 %, castillo 32 %)

Departement Risaralda

Oogst: september - december,  2e oogstseizoen (fly crop) april-mei. Variëteiten: typica 6% %, caturra 59 %, castillo 35 %)

Departement Caldas

Caldas, Municipality: Palestina 

Oogst: september - december,  2e oogstseizoen (fly crop) april-mei. Variëteiten: typica 8 %, caturra 57 %, castillo 35 %)

Departement Antioquia

Oogst: september - december,  2e oogstseizoen (fly crop) april-mei. Variëteiten: typica 6 %, caturra 59 %, castillo 35 %)

Departement Cundinamarca

Oogst: maart - juni,  2e oogstseizoen (fly crop) oktober - december. Variëteiten: typica 35 %, caturra 34 %, castillo 31 %)

Bronnen:


www.federaciondecafeteros.org
Boek: Coffee a celebration of diversity / Eccardi -Sanfdalj

copyright © 2017 Specialty Coffee - ESW - voor reacties: redactie@specialtycoffee.nl